ผนัง Sandwich Panel สำหรับห้องเย็น คลีนรูม โรงงาน และผนังกันไฟ เลือกอย่างไรให้ถูกงาน
ผนัง Sandwich Panel (แซนวิชพาแนล / Isowall) ใช้งานได้หลายแบบ แต่ละงานต้องการคุณสมบัติต่างกัน ห้องเย็นต้องกันความร้อนและความชื้น ห้องคลีนรูมต้องเรียบ สะอาด และควันน้อย ผนังโรงงานต้องรับแรงลมและกันน้ำ ผนังกันไฟต้องทนไฟได้เป็นนาที หน้านี้สรุปวิธีเลือกชนิดฉนวน ความหนา และระบบรอยต่อสำหรับแต่ละงาน
สารบัญ
สรุปสั้น
- ห้องเย็นและห้องแช่แข็ง: ใช้ PIR ความหนาตามอุณหภูมิ เช่น 100 mm สำหรับ −20 ถึง −10 °C
- ห้องคลีนรูม โรงงานยา อาหาร: ใช้ PIR ผิวเรียบ รอยต่อแนบสนิท นิยมแผ่นที่ผ่าน FM 4882 สำหรับห้องที่ไวต่อควัน
- ผนังภายนอกโรงงานและคลังสินค้า: ใช้ PIR รอยต่อ Secret joint ที่ผ่านการทดสอบแรงลมและการรั่วซึม
- ผนังกันไฟและผนังกันเสียง: ใช้ Rockwool ซึ่งแผ่น 100 mm ผ่านเกณฑ์ทนไฟ 60 นาที และกันเปลวไฟได้ 4 ชั่วโมง (BS 476 Part 22)
ตารางเลือกผนังตามงาน
| งาน | แกนฉนวน | ความหนาที่ใช้บ่อย | รอยต่อ | มาตรฐานที่ควรขอดู |
|---|---|---|---|---|
| ห้องปรับอากาศ / ห้องควบคุมอุณหภูมิ | PIR | 42–50 mm | Slip joint | λ, ค่า U |
| ห้องเย็น 0 ถึง −10 °C | PIR | 75 mm | Slip / Cam-lock | λ ที่อุณหภูมิต่ำ, ค่า U |
| ห้องแช่แข็ง −20 °C ลงไป | PIR | 100–200 mm | Slip / Cam-lock | λ ที่อุณหภูมิต่ำ, ค่า U |
| ห้องคลีนรูม | PIR (Rockwool ในผนังแบ่งไฟ) | 50–100 mm | Slip / Frame joint | FM 4882, EN 13501-1 |
| ห้องผ่าตัด | PIR | 50–75 mm | Slip / Frame joint | EN 13501-1, ASTM E84 |
| ผนังภายนอกโรงงาน / คลังสินค้า | PIR | 50–100 mm | Secret joint | FM 4880/4881, ASTM E330/E331 |
| ผนังกันไฟ / แบ่งพื้นที่ป้องกันไฟลาม | Rockwool | 100 mm | Secret / Slip joint | BS 476 Part 22 หรือ EN 1364-1 |
| ผนังกันเสียง | Rockwool | 50–100 mm | Secret / Slip joint | ค่าดูดซับเสียง |
ผนังห้องเย็นและห้องแช่แข็ง (Cold Room Panel)
ผนังห้องเย็นต้องกันความร้อนจากภายนอกเข้าห้อง และกันความชื้นไม่ให้ซึมเข้าไปควบแน่นในฉนวน ฉนวนที่เหมาะที่สุดคือ PIR เพราะมีค่าการนำความร้อนต่ำ (λ 0.020 W/m·K ที่ −10 °C) เป็นโฟมเซลล์ปิด และติดไฟยากกว่า PU ความหนาเลือกตามอุณหภูมิใช้งาน
รายละเอียดที่ต้องดูในงานห้องเย็น
- รอยต่อต้องแนบสนิท ใช้ Slip joint หรือ Cam-lock และอุดซิลิโคนด้านที่อุ่นกว่า เพื่อกันไอน้ำเข้ารอยต่อ
- ตัดสะพานความร้อน (thermal bridge) ที่มุม พื้น และจุดยึด เพราะโลหะที่ทะลุฉนวนทำให้เกิดน้ำแข็งเกาะ
- พื้นห้องแช่แข็ง ต้องมีฉนวนพื้น และโดยทั่วไปต้องมีระบบป้องกันพื้นดินใต้ห้องเยือกแข็ง
- ห้องแช่แข็งต้องมีวาล์วปรับความดัน (pressure relief) เพราะเมื่ออากาศเย็นตัว ความดันในห้องจะลดลงจนดึงผนังและเปิดประตูยาก
- ประตูห้องเย็น ต้องมีฉนวนเท่าผนัง มีขอบยางและฮีตเตอร์ขอบประตูสำหรับห้องแช่แข็ง
ดูสินค้า: ผนังห้องเย็น · ผนังตู้รถห้องเย็น
ผนังห้องคลีนรูม (Cleanroom Wall Panel)
ห้องคลีนรูมคือห้องที่ควบคุมจำนวนอนุภาคในอากาศ ผนังคลีนรูมจึงต้องผิวเรียบ ไม่ปล่อยฝุ่น ไม่มีซอกให้ฝุ่นสะสม ทำความสะอาดง่าย และแนบสนิทพอให้ห้องรักษาความดันได้ แผ่น Sandwich Panel แกน PIR ผิวเหล็กเคลือบสี RAL 9002 เป็นวัสดุมาตรฐานของงานนี้
| EU / WHO GMP | ISO 14644-1 | FED-STD-209E (เดิม) | ตัวอย่างงาน |
|---|---|---|---|
| Grade A | ISO 5 | Class 100 | บริเวณบรรจุยาปลอดเชื้อ |
| Grade B | ISO 5 | Class 100 | พื้นที่รอบ Grade A |
| Grade C | ISO 7 | Class 10,000 | การเตรียมสารละลาย |
| Grade D | ISO 8 | Class 100,000 | การเตรียมวัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ |
สิ่งที่ผนังคลีนรูมควรมี
- ผิวเรียบเสมอกัน (flush) หน้าต่างและประตูติดตั้งเรียบระนาบเดียวกับผนัง
- มุมโค้ง (coving) ที่รอยต่อผนังกับพื้นและผนังกับฝ้า เพื่อไม่ให้ฝุ่นสะสม
- ฝ้าเดินได้ (walkable ceiling) ให้ช่างขึ้นไปซ่อมบำรุงระบบด้านบนได้ เจาะช่องติดตั้งไฟและ HEPA filter ได้ที่หน้างาน
- ท่อลมกลับและท่อสายไฟซ่อนในแผ่น ลดพื้นที่สะสมฝุ่น
- ระบบ Non-progressive / Frame joint ถอดเปลี่ยนแผ่นเดียวได้ เมื่อต้องปรับผังห้องในอนาคต
- ระบบล็อกประตูสัมพันธ์ (interlock) สำหรับห้องที่มีความดันต่างกัน
ความปลอดภัยด้านไฟในคลีนรูม
โรงงานยาและอาหารเป็น “พื้นที่ที่ไวต่อควัน” เพราะควันเพียงเล็กน้อยก็ทำให้สินค้าทั้งล็อตเสียหายได้ บริษัทประกันภัยจึงมักกำหนดให้ใช้แผ่นที่ผ่าน FM 4882 (Class 1 Interior Wall and Ceiling Materials for Smoke Sensitive Occupancies) แผ่น SPS PIR Firewall ผ่าน FM 4882 สำหรับพื้นที่ผลิตและเก็บยา และพื้นที่เตรียมและเก็บอาหาร นอกจากนี้ยังผ่าน EN 13501-1 ระดับ B-s1, d0 (ควันน้อยมาก ไม่มีหยดไฟ) และการทดสอบก๊าซพิษ EN 45545-2 ได้ค่า CITg 0.05 ที่ 240 วินาที (เกณฑ์ไม่เกิน 0.75)
ดูสินค้า: ผนังห้องคลีนรูม · ผนังระบบแยกประกอบอิสระ · ผนัง AHU
ผนังห้องผ่าตัดและโรงพยาบาล
ผนังห้องผ่าตัดใช้หลักการเดียวกับคลีนรูม ผิวต้องเรียบ ไม่มีรอยต่อให้เชื้อโรคสะสม ทนน้ำยาฆ่าเชื้อ และควันน้อยเมื่อเกิดไฟ แผ่น PIR หนา 50–75 mm นิยมใช้คู่กับประตูบานเลื่อนอัตโนมัติ หน้าต่างเรียบระนาบ และมุมโค้งรอบห้อง ส่วนสีผิวอาจเลือกสีป้องกันเชื้อราหรือสีทนสารเคมีตามข้อกำหนดของโรงพยาบาล
ดูสินค้า: ผนังห้องผ่าตัด
ผนังภายนอกโรงงานและคลังสินค้า (Industrial / Warehouse Wall Panel)
ผนังโรงงานและผนังคลังสินค้าต้องรับแรงลม กันฝน และลดความร้อนจากแดด แผ่นที่เหมาะคือ PIR รอยต่อ Secret joint ซึ่งซ่อนสกรูยึดไว้ในรอยต่อ ผนังจึงเรียบและกันน้ำซึมที่หัวสกรู เหมาะกับผนังสูงของคลังสินค้า
| การทดสอบ | มาตรฐาน | ผล |
|---|---|---|
| แรงลม (ผนังภายนอก) | FM 4881 | +/−40 psf (ประมาณ ±1.9 kPa) Zone NTC |
| ลูกเห็บ | FM 4881 | ผ่านระดับ Moderate Hail |
| การรับแรงของโครงสร้าง | ASTM E330 | Proof load ±2,000 Pa ไม่เกิดความเสียหายถาวรต่อแผ่น สกรู และจุดยึด |
| อากาศรั่วผ่านผนัง | ASTM E283 | 0.07 m³/h·m² ที่ความดัน 75 Pa |
| น้ำรั่วซึม | ASTM E331 | ไม่มีน้ำรั่วที่ความดัน 137 Pa นาน 15 นาที |
| การลามไฟขนาดใหญ่ | FM 4880 | Class 1 ไม่จำกัดความสูงในการติดตั้ง |
- หน้ากว้างแผ่น 1,000 และ 1,100 mm ผิว Flat, Mesa หรือ Micro
- ระยะยึดตามที่ทดสอบ: แรงลมที่ผ่านการรับรองใช้ได้เมื่อติดตั้งตามระยะโครงและสกรูในรายงาน FM เท่านั้น
- ผนังกันความร้อนโรงงาน: แผ่น PIR 50 mm มีค่า U ประมาณ 0.46 W/m²·K ลดความร้อนเข้าอาคารได้มากเมื่อเทียบกับผนังเมทัลชีทชั้นเดียว
ดูสินค้า: แผ่นผนังภายนอก PIR · ผนัง PIR · แผ่นผนัง FM Approved
ผนังกันไฟ ผนังทนไฟ (Fire Rated Wall Panel)
ผนังกันไฟใช้แบ่งพื้นที่อาคารเพื่อไม่ให้ไฟลามจากส่วนหนึ่งไปอีกส่วน เช่น กั้นห้องเก็บสารไวไฟ ห้องไฟฟ้า หรือแบ่งคลังสินค้าเป็นโซน ผนังแบบนี้ต้องมีผลทดสอบการทนไฟเป็นนาที และควรใช้แกน Rockwool ซึ่งไม่ติดไฟ
| เกณฑ์ | เวลาที่ผ่าน |
|---|---|
| Integrity (กันเปลวไฟและก๊าซร้อน) | 240 นาที (หยุดการทดสอบที่ 4 ชั่วโมง) |
| Insulation (กันความร้อนด้านที่ไม่โดนไฟ) | 62 นาที |
ผลนี้แปลว่าผนังผ่านเกณฑ์ทนไฟ 60 นาที ครบทั้งสองเกณฑ์ และกันเปลวไฟไม่ให้ทะลุได้ต่อเนื่องถึง 4 ชั่วโมง
รายละเอียดที่ทำให้ผนังกันไฟได้จริง
- ทั้งระบบต้องตรงกับที่ทดสอบ ความหนา ความหนาแน่นแกน ระบบรอยต่อ และวิธียึด
- ช่องเปิดต้องทนไฟเท่าผนัง ทั้งประตูกันไฟ ช่องท่อ และช่องสายไฟ ต้องอุดด้วยวัสดุกันไฟ (fire stop)
- โครงยึดต้องไม่พังก่อนผนัง โครงเหล็กที่รับผนังอาจต้องหุ้มหรือออกแบบให้ทนไฟด้วย
- แผ่น PIR ไม่ใช่ผนังกันไฟ แม้จะติดไฟยากและผ่าน FM 4880 ก็ตาม เพราะเป็นการทดสอบการลามไฟ ไม่ใช่การทนไฟเป็นนาที
ดูสินค้า: ผนังทนไฟ
ผนังกันเสียงโรงงาน (Acoustic Wall Panel)
ผนังกันเสียงใช้ล้อมห้องเครื่องจักร ห้องเครื่องปั่นไฟ ห้องปั๊ม หรือแยกพื้นที่ผลิตที่มีเสียงดังออกจากสำนักงาน แผ่นแกน Rockwool ทำได้ดีกว่าโฟม เพราะเส้นใยหินดูดซับพลังงานเสียง แผ่นกันเสียงแบบดูดซับมักใช้ผิวเหล็กด้านในแบบเจาะรู (perforated) ให้เสียงเข้าไปถึงใยหิน
| ความหนา | 125 Hz | 250 Hz | 500 Hz | 1000 Hz | 2000 Hz | 4000 Hz |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 50 mm | 0.30 | 0.85 | 1.00 | 1.00 | 0.96 | 0.84 |
| 100 mm | 0.70 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 0.99 | 0.89 |
เสียงความถี่ต่ำ เช่น เสียงเครื่องยนต์และคอมเพรสเซอร์ (ประมาณ 125 Hz) ดูดซับได้ยากที่สุด แผ่น 100 mm ดูดซับที่ความถี่นี้ได้ดีกว่าแผ่น 50 mm มากกว่า 2 เท่า
ดูสินค้า: ผนังกันเสียง
หลังคาและงานอื่น
- หลังคา Sandwich Panel (Square Roof): แผ่นหลังคา PIR ที่ซ่อนสกรูไว้ใต้ฝาครอบรอยต่อ กันรั่วที่หัวสกรู ลดความร้อนและเสียงฝน และน้ำหนักเบาช่วยลดขนาดโครงหลังคา ดู แผ่นหลังคา PIR
- ผนัง AHU (Double Skin Panel): แผ่นฉนวนสองชั้นสำหรับตู้ส่งลมเย็น ลดการสูญเสียความเย็นและเสียงของพัดลม
- ตู้รถห้องเย็นและตู้แห้ง: แผ่นฉนวนน้ำหนักเบาที่รักษาอุณหภูมิสินค้าระหว่างขนส่ง
- ประตูม้วนอุตสาหกรรม: ใช้คู่กับอาคาร Sandwich Panel ที่ลานขนถ่ายสินค้า
ขั้นตอนโครงการผนัง Sandwich Panel
- สำรวจและรับข้อมูล
ขนาดห้องหรือแบบอาคาร อุณหภูมิใช้งาน ประเภทงาน และข้อกำหนดด้านไฟหรือประกันภัย - ออกแบบและเลือกสเปก
เลือกแกนฉนวน ความหนา รอยต่อ สีผิว และอุปกรณ์ประกอบ คำนวณค่า U และแรงลม - ทำแบบติดตั้ง (shop drawing)
กำหนดขนาดแต่ละแผ่น ตำแหน่งประตู หน้าต่าง ช่องท่อ และรายละเอียดมุม - ผลิตแผ่น
ผลิตตามความยาวสั่ง บนไลน์ต่อเนื่อง พร้อมควบคุมคุณภาพ - ขนส่งและติดตั้ง
ติดตั้งโครง แผ่นผนัง ฝ้า flashing และซิลิโคน ตามวิธีที่ผ่านการทดสอบ - ตรวจรับและส่งมอบ
ตรวจความแนบสนิทของรอยต่อ ความเรียบผิว และทดสอบห้อง เช่น อุณหภูมิหรือความดันคลีนรูม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการเลือกผนัง
- ใช้แผ่น PIR เป็นผนังกันไฟ PIR ติดไฟยาก แต่ไม่มีค่าการทนไฟเป็นนาทีแบบผนัง Rockwool
- เลือกความหนาห้องเย็นจากราคา แผ่นที่บางเกินไปทำให้ค่าไฟสูงและเกิดน้ำแข็งเกาะผนังด้านนอก
- ดูผลทดสอบไม่ตรงความหนา ผลทดสอบไฟใช้ได้กับความหนาและระบบที่ทดสอบเท่านั้น
- ลืมช่องเปิดในผนังกันไฟ ประตูหรือช่องท่อที่ไม่ทนไฟทำให้ผนังทั้งผนังไม่มีความหมาย
- ติดตั้งไม่ตรงกับที่ทดสอบ ระยะสกรูหรือระยะโครงที่ต่างไปทำให้ผลรับรองแรงลมและไฟใช้ไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
ผนังห้องเย็นควรใช้ฉนวนอะไร หนาเท่าไร
ใช้ PIR เพราะกันความร้อนดีที่สุดและเป็นเซลล์ปิด ความหนาแนวทางคือ 50 mm สำหรับ 0 °C ขึ้นไป 75 mm สำหรับ −10 ถึง 0 °C 100 mm สำหรับ −20 ถึง −10 °C และ 125–200 mm สำหรับห้องแช่แข็งต่ำกว่า −20 °C
ผนังห้องคลีนรูมต่างจากผนังทั่วไปอย่างไร
ผนังคลีนรูมต้องผิวเรียบเสมอกัน ไม่ปล่อยฝุ่น มีมุมโค้งที่ขอบพื้นและฝ้า หน้าต่างและประตูเรียบระนาบ และรอยต่อแนบสนิทเพื่อรักษาความดันห้อง โรงงานยาและอาหารมักกำหนดให้ใช้แผ่นที่ผ่าน FM 4882
ผนังโรงงานควรใช้ PIR หรือ Rockwool
ผนังภายนอกทั่วไปใช้ PIR รอยต่อ Secret joint เพราะเบาและกันความร้อนดี ส่วนผนังที่ต้องแบ่งพื้นที่ป้องกันไฟหรือกันเสียงใช้ Rockwool หลายโรงงานใช้ทั้งสองชนิดในอาคารเดียว
ผนังกันไฟ Sandwich Panel ทนไฟได้กี่นาที
ขึ้นกับความหนาและผลทดสอบ ตัวอย่างเช่น ผนัง Rockwool Sandwich Panel หนา 100 mm ที่ทดสอบตาม BS 476 Part 22 เมื่อปี 2566 กันเปลวไฟได้ 240 นาที และกันความร้อนได้ 62 นาที จึงผ่านเกณฑ์ทนไฟ 60 นาทีครบทั้งสองเกณฑ์
ผนังคลังสินค้าสูงใช้ Sandwich Panel ได้ไหม
ได้ แผ่น PIR ที่ผ่าน FM 4880 ได้รับรองแบบไม่จำกัดความสูงในการติดตั้ง และระบบผนังภายนอกผ่านการทดสอบแรงลม +/−40 psf ตาม FM 4881 เมื่อติดตั้งตามระยะโครงและสกรูที่ทดสอบ
ผนังกันความร้อนโรงงานช่วยลดความร้อนได้แค่ไหน
แผ่น PIR 50 mm มีค่า U ประมาณ 0.46 W/m²·K หมายความว่าความร้อนผ่านผนังได้เพียงส่วนน้อยเมื่อเทียบกับเมทัลชีทชั้นเดียวซึ่งแทบไม่มีความต้านทานความร้อน ผลต่ออุณหภูมิภายในขึ้นกับหลังคา การระบายอากาศ และแหล่งความร้อนในอาคารด้วย
ผนังกันเสียงโรงงานควรใช้ความหนาเท่าไร
แผ่น Rockwool 50 mm ดูดซับเสียงความถี่กลางและสูงได้เกือบทั้งหมด ถ้าเป็นเสียงเครื่องยนต์หรือคอมเพรสเซอร์ที่มีความถี่ต่ำ ควรใช้ 100 mm ซึ่งดูดซับที่ 125 Hz ได้ 0.70 เทียบกับ 0.30 ของแผ่น 50 mm
ห้องแช่แข็งต้องมีอะไรนอกจากผนัง
ต้องมีฉนวนพื้น ระบบป้องกันพื้นดินใต้ห้องเยือกแข็ง วาล์วปรับความดัน ประตูห้องเย็นที่มีฮีตเตอร์ขอบ และการตัดสะพานความร้อนที่จุดยึดทุกจุด
Non-progressive system คืออะไร เหมาะกับงานไหน
ระบบผนังที่ถอดหรือเปลี่ยนแผ่นได้ทีละแผ่นโดยไม่ต้องรื้อแผ่นข้างเคียง เหมาะกับคลีนรูมที่ต้องซ่อมบำรุงหรือปรับผังห้องบ่อย
ติดตั้งผนัง Sandwich Panel ใช้เวลานานไหม
เร็วกว่าผนังก่ออิฐมาก เพราะแผ่นผลิตสำเร็จจากโรงงานตามขนาด ไม่ต้องรอปูนแห้ง ระยะเวลาจริงขึ้นกับพื้นที่ จำนวนประตูหน้าต่าง และความพร้อมของโครงสร้าง
เกี่ยวกับผู้จัดทำ
หน้านี้เรียบเรียงโดย บริษัท สแควร์ พาแนล ซิสเต็ม จำกัด (Square Panel System Co., Ltd.) ผู้ออกแบบ ผลิต และติดตั้งผนังฉนวน Sandwich Panel ในประเทศไทย ก่อตั้งปี พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) โรงงานที่อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี รับรองระบบคุณภาพ ISO 9001:2015 มีผลงานห้องคลีนรูม ห้องเย็น ห้องผ่าตัด และอาคารโรงงานทั้งในและต่างประเทศ
ผลงานในประเทศ ผลงานต่างประเทศ ดาวน์โหลดแคตตาล็อก คู่มือฉนวน PU, PIR, Rockwool ติดต่อขอใบเสนอราคา
โทร 02-744-6300 · Line: @squarepanel · อีเมล [email protected]
แหล่งอ้างอิง
- Square Panel System, data sheet “SPS PIR Firewall” และ “SQUAREROCK™ Panel” (2569)
- FM Approvals, Approval Report Project No. PR464932, SPS PIR Firewall, Class 4880/4881/4882 (31 ก.ค. 2568)
- ศูนย์วิจัยความปลอดภัยด้านอัคคีภัย (FSRC) คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, Test Report FSRC-044/66, Sandwich Panel Model SPF-100, BS 476 Part 20 & 22:1987 (21 ธ.ค. 2566)
- ISO 14644-1:2015 Cleanrooms and associated controlled environments · EU GMP Annex 1
- ASTM E283, E330, E331 · EN 13501-1 · EN 45545-2 · BS 3638:1987
